คูเมืองโบราณเวียงเจ้าเงาะ เมืองลับแล อุตรดิตถ์ สมัยเดียวกับกรุงสุโขทัย

คูเมืองโบราณเวียงเจ้าเงาะ ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งยั้ง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นเมืองโบราณสมัยเดียวกับสุโขทัยหรือขอม มีลักษณะเป็นที่ราบดินปนศิลาแลง มีคูเมืองและคันดินล้อมรอบ (บางช่วงมี 3 ชั้น) เนื้อที่ประมาณ 129 ไร่ เชื่อว่าเป็นเมืองลูกหลวง คู่กับตำนานท้าวสามนและเจ้าเงาะ ปัจจุบันคูเมืองบางส่วนตื้นเขินและถูกบุกรุก ภูมิประเทศของเวียงเจ้าเงาะนั้นเป็นที่ราบดินปนศิลาแลง บางตอนเป็นศิลาแลงล้วน ด้านทิศเหนือติดต่อกับหนองพระแล ปัจจุบันคันคูเมืองส่วนที่ขุดลงไปในศิลาแลงบางตอนตื้นเขินมาก พื้นที่ในบริเวณคูเมืองด้านในและในคูเมืองมีต้นไม้ต้นหญ้าขึ้นรก

บางส่วนของพื้นที่ในบริเวณเวียงเจ้าเงาะมีราษำรจับจองปลูกพืชทำมาหากิน รายละเอียดที่น่าสนใจของเวียงเจ้าเงาะ ที่ตั้งและสภาพ: อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองทุ่งยั้ง ใกล้หนองพระแล มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบดินปนศิลาแลงลักษณะทางสถาปัตยกรรม: เป็นร่องรอยเมืองเก่าที่ยังปรากฏคูเมืองและคันดิน ในอดีตอาจมีคูเมืองและกำแพงถึง 3 ชั้น บางช่วงสูงเกือบ 5 เมตร ตำนานความเชื่อ: เชื่อว่าเป็นเมืองของท้าวสามนในวรรณคดีเรื่องสังข์ทอง โดยในบริเวณใกล้เคียงมีหลักฐานความเชื่อ เช่น หลุมคลี และมีการปั้นรูปเจ้าเงาะ-รจนา บริเวณวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้งความสำคัญทางประวัติศาสตร์: ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากรเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 สถานะปัจจุบัน: บางส่วนได้รับการพัฒนาและปรับปรุงให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ แต่บางส่วนยังอยู่ในสภาพตื้นเขินและถูกบุกรุก เวียงเจ้าเงาะถือเป็นสถานที่สำคัญที่สะท้อนถึงการตั้งถิ่นฐานในอดีตคู่กับเมืองทุ่งยั้งและวัดพระแท่นศิลาอาสน์ในจังหวัดอุตรดิตถ์ ณัฐวัฒน์ ราชประสิทธิ์ ภาพ/ข่าวอุตรดิตถ์ 0612928668