ภาคีเมืองน่านผนึกกำลังขับเคลื่อน “แข่งเรือปลอดภัย สร้างสรรค์” ยกระดับประเพณีเรือน่านสู่พื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน ชูอัตลักษณ์วัฒนธรรม–Soft Power หนุนท่องเที่ยวคุณภาพ พร้อมสร้างฝีพายรุ่นใหม่สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น

น่าน – 13 กันยายน 2569 เทศบาลเมืองน่าน สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) โดยการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสมาคมเรือแข่งจังหวัดน่าน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานน่าน และสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน จัดเวทีแถลงข่าว “แข่งเรือน่าน ปลอดภัย สร้างสรรค์” เพื่อระดมความคิดเห็นและสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการอนุรักษ์และพัฒนางานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่านให้คงไว้ซึ่งอัตลักษณ์และคุณค่าทางวัฒนธรรม ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยและสร้างบรรยากาศที่เหมาะสมสำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม
สำหรับการแข่งขันเรือนัดเปิดสนามในปี 2569 คือ งานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน (ทานสลากภัต) วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร พระอารามหลวง กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26–27 กันยายน 2569 ณ บริเวณเชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญด้านวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวของจังหวัดน่านที่ได้รับความสนใจจากประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้ที่ชื่นชอบประเพณีการแข่งขันเรือพื้นบ้านเป็นจำนวนมาก

นายสุรพล เธียรสูตร นายกเทศมนตรีเมืองน่าน กล่าวว่า ความท้าทายสำคัญของการสืบสานประเพณีแข่งเรือ คือการสร้างแรงบันดาลใจและเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้และเกิดความผูกพันกับวัฒนธรรมการแข่งเรือตั้งแต่วัยเยาว์ เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่นอย่างต่อเนื่อง
เทศบาลเมืองน่านจึงร่วมมือกับสมาคมเรือแข่งจังหวัดน่าน จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้สำหรับเด็กและเยาวชน อาทิ กิจกรรม “สเก็ตเรือ” ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้สัมผัสและเรียนรู้พื้นฐานของการเป็นฝีพายตั้งแต่อายุยังน้อย โดยมุ่งหวังให้เยาวชนเหล่านี้เติบโตขึ้นเป็นกำลังสำคัญของวงการเรือแข่งน่านในอนาคต
แนวทางดังกล่าวยังสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาจังหวัดน่านในฐานะเมืองสร้างสรรค์ที่ให้ความสำคัญกับการนำทุนทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และอัตลักษณ์ของชุมชน มาผสมผสานกับการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน โดยเน้นการรักษาความเรียบง่าย ความเป็นตัวตน และคุณค่าดั้งเดิมของเมืองน่าน
นายสุรพล กล่าวเพิ่มเติมว่า ในการจัดงานประเพณีแข่งเรือ เทศบาลเมืองน่านให้ความสำคัญทั้งกับการพัฒนาสภาพแวดล้อมของพื้นที่จัดงานและการสร้าง “กติกาทางสังคม” ร่วมกันระหว่างผู้จัดงาน สมาคมเรือแข่ง ทีมเรือ ฝีพาย กองเชียร์ ผู้ประกอบการร้านค้า และประชาชน เพื่อให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการดูแลพื้นที่สาธารณะและสร้างบรรยากาศของงานให้เป็นพื้นที่ที่ปลอดภัย เปิดกว้าง และเป็นมิตรสำหรับทุกคน
ผลสำรวจสะท้อนประชาชนเห็นด้วยกับการจัดงานอย่างปลอดภัย

นายธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) เปิดเผยว่า จากการสำรวจความคิดเห็นประชาชนจำนวน 400 ตัวอย่าง ต่องานแข่งเรือประเพณีจังหวัดน่าน ปี 2568 พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ให้การตอบรับแนวทางการจัดงานที่มุ่งเน้นความปลอดภัยและการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างชัดเจน
ผลสำรวจพบว่า ร้อยละ 89.25 ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ภายในงาน ขณะที่ ร้อยละ 94 เห็นว่ามาตรการดังกล่าวช่วยป้องกันอุบัติเหตุทั้งบนท้องถนนและในแม่น้ำ และ ร้อยละ 91.25 เห็นว่าการควบคุมการขายและการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีความจำเป็นต่อการจัดงาน
สำหรับกลุ่มเยาวชนอายุต่ำกว่า 20 ปี ซึ่งคิดเป็น ร้อยละ 44 ของผู้ตอบแบบสอบถาม พบว่า ร้อยละ 91.50 เห็นว่างานแข่งเรือจังหวัดน่านเป็นแบบอย่างที่ดี และ ร้อยละ 92.75 เห็นว่าการจัดงานในลักษณะดังกล่าวช่วยส่งเสริมการใช้ชีวิตที่มีสุขภาพดี

นอกจากนี้ ผลสำรวจยังสะท้อนการเปลี่ยนแปลงในด้านพฤติกรรมและบรรยากาศของงาน โดยผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่า เหตุทะเลาะวิวาทลดลงร้อยละ 91 เมาแล้วขับลดลงร้อยละ 89 และการพนันลดลงร้อยละ 91
นายธีระ กล่าวว่า ผลสำรวจดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ประชาชนไม่ได้เพียงรับรู้มาตรการของผู้จัดงาน แต่สามารถสัมผัสผลที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ จนนำไปสู่การเปลี่ยนผ่านจาก “มาตรการของผู้จัดงาน” ไปสู่ “ค่านิยมและบรรทัดฐานของสังคม” โดยประชาชนส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือและยอมรับว่าการจัดงานประเพณีโดยควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตามกฎหมาย เป็นรูปแบบที่เหมาะสมกับคุณค่าและบรรยากาศของงานแข่งเรือจังหวัดน่าน
ทั้งนี้ ร้อยละ 90.75 เห็นว่างานแข่งเรือที่มีมาตรการดังกล่าวได้กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของคนเมืองน่าน และ ร้อยละ 91.75 เห็นว่าควรสืบสานแนวทางนี้ต่อไป
“เสน่ห์แห่งสายน้ำน่าน” Soft Power ทางวัฒนธรรม สู่การท่องเที่ยวคุณภาพ
นายอนันต์ สีแดง ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานน่าน กล่าวว่า งานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่านภายใต้แนวคิด “เสน่ห์แห่งสายน้ำน่าน” ถือเป็น Soft Power ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนภูมิปัญญา วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ของคนเมืองน่าน และสามารถต่อยอดไปสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพได้

ททท. สำนักงานน่าน พร้อมสนับสนุนการผลักดันงานประเพณีแข่งเรือให้เป็นหนึ่งในจุดเชื่อมโยงเส้นทางท่องเที่ยวของภาคเหนือ รวมถึงช่วยกระจายรายได้และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่เมืองรองและชุมชนในพื้นที่
ขณะเดียวกัน การส่งเสริมแนวทาง “ท่องเที่ยวปลอดภัย งดการดื่มในงาน” จะช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุ ลดโอกาสเกิดความรุนแรง และสร้างความมั่นใจให้แก่นักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม โดยเฉพาะครอบครัว เด็ก และเยาวชน โดยยังสามารถรักษาความสนุกสนานและความคึกคักของงานประเพณีเอาไว้ได้
สมาคมเรือแข่งย้ำมาตรฐานความปลอดภัย ฝีพายต้องพร้อม เรือพร้อม สนามพร้อม
นายราเชนทร์ กาบคำ นายกสมาคมเรือแข่งจังหวัดน่าน กล่าวว่า สมาคมเรือแข่งจังหวัดน่านให้ความสำคัญกับการสืบสานวัฒนธรรมการแข่งเรือให้คงอยู่คู่กับจังหวัดน่าน โดยมีความสนุกสนาน การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และความปลอดภัย เป็นองค์ประกอบสำคัญของการแข่งขัน
สำหรับมาตรการด้านความปลอดภัย สมาคมฯ ให้ความสำคัญกับการเตรียมความพร้อมของฝีพายและเรือ โดยกำหนดให้มีการ สวมเสื้อชูชีพตลอดการแข่งขัน ตรวจสอบสภาพเรือก่อนลงสนามทุกครั้ง และควบคุมจำนวนฝีพายต่อลำให้เหมาะสม เพื่อให้การแข่งขันเป็นไปตามมาตรฐานและลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
พร้อมกันนี้ สมาคมฯ สนับสนุนนโยบาย งดเหล้าก่อน ระหว่าง และหลังการแข่งขัน เพื่อส่งเสริมสุขภาพของนักกีฬา ลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุ และรักษาบรรยากาศของงานให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับนักกีฬา กองเชียร์ ประชาชน และนักท่องเที่ยว
แข่งเรือคือ “พื้นที่สาธารณะทางวัฒนธรรม” รักษาแก่นแท้ควบคู่ความปลอดภัย
นายอธิปัตย์ สายสูง ผู้แทนสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน กล่าวว่า งานแข่งเรือน่านไม่ใช่เพียงกิจกรรมการแข่งขันกีฬา แต่เป็น “พื้นที่สาธารณะทางวัฒนธรรม” ที่เปิดโอกาสให้คนทุกกลุ่มได้เข้ามามีส่วนร่วม และเป็นพื้นที่ที่สามารถส่งต่อค่านิยมและแบบแผนการอยู่ร่วมกันของคนในสังคม
ดังนั้น การจัดงานในปีนี้จะยังคงรักษาแก่นแท้ คุณค่า และจิตวิญญาณดั้งเดิมของประเพณีแข่งเรือน่านไว้อย่างครบถ้วน ทั้งเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่น ความศรัทธา วิถีชีวิต การรวมพลังของชุมชน และความสามัคคีของฝีพายและคนในท้องถิ่น พร้อมยกระดับมาตรฐานด้านความปลอดภัยตามข้อเสนอที่เกิดขึ้นจากเวทีสาธารณะ เพื่อให้ประเพณีสามารถดำรงอยู่และปรับตัวเข้ากับบริบทของสังคมในปัจจุบันได้อย่างเหมาะสม

เยาวชน 53 คนร่วม “สเก็ตเรือน่าน” สร้างฝีพายรุ่นใหม่
ก่อนการจัดเวทีแถลงข่าว ยังได้จัดกิจกรรม “สเก็ตเรือน่าน” เพื่อเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้และสัมผัสวัฒนธรรมการแข่งเรือ ตลอดจนสร้างแรงบันดาลใจและความผูกพันกับสายน้ำน่านตั้งแต่วัยเยาว์
กิจกรรมดังกล่าวมีเยาวชนสมัครเข้าร่วมทั้งสิ้น 53 คน แบ่งเป็นเยาวชนชาย 44 คน และเยาวชนหญิง 9 คน สะท้อนถึงความสนใจของคนรุ่นใหม่ที่มีต่อประเพณีเรือแข่ง และเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการสร้างนักกีฬาและฝีพายรุ่นใหม่ให้เข้ามาสืบทอดประเพณีในอนาคต
ผลการแข่งขัน “สเก็ตเรือน่านสร้างสุข” มีดังนี้

• ชาย รุ่นอายุไม่เกิน 8 ปี รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ด.ช.ปุณณภพ บัวหอม เรือขุนตี๋ ม.พัน 15
• ชาย รุ่นอายุ 9–10 ปี รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ด.ช.ปิยชนน์ บุญศรี เรือยอดสิงห์ทองเพชรนาวา
• ชาย รุ่นอายุ 11–12 ปี รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ด.ช.ธนกฤต ทะนันไชย เรือเทพทองคำ
• ชาย รุ่นอายุ 13 ปีขึ้นไป รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ด.ช.อมรเทพ เกียรบำรุงขจร เรือจิราภรณ์ทรัพย์พูลทวี
• หญิง รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ด.ญ.จิตรทิวา รติชนารากุล เรือธิดาพันแสง
  การจัดกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้แก่คนรุ่นใหม่ ให้เด็กและเยาวชนได้รู้จักคุณค่าของประเพณีเรือน่านตั้งแต่ต้นทาง ไม่เพียงในฐานะผู้ชมการแข่งขัน แต่เป็นผู้มีส่วนร่วมและมีโอกาสพัฒนาตนเองไปสู่การเป็นกำลังสำคัญในการสืบทอดวัฒนธรรมการแข่งเรือในอนาคต
  สำหรับงานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน ปี 2569 จังหวัดน่านและภาคีเครือข่ายมุ่งเดินหน้าภายใต้แนวคิด “แข่งเรือปลอดภัย สร้างสรรค์” โดยยึดหลักสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ รักษาอัตลักษณ์และแก่นแท้ของประเพณี สร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมสู่การท่องเที่ยวคุณภาพ เพื่อให้งานแข่งเรือน่านยังคงเป็นความภาคภูมิใจของคนเมืองน่าน และเป็นจุดหมายปลายทางด้านวัฒนธรรมที่นักท่องเที่ยวสามารถเข้ามาสัมผัสได้อย่างมั่นใจ
  ทั้งนี้ ขอเชิญชวนประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้สนใจร่วมสัมผัสเสน่ห์แห่งสายน้ำน่านใน งานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน (ทานสลากภัต) วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร พระอารามหลวง ระหว่างวันที่ 26–27 กันยายน 2569 ณ เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ ร่วมกันสืบสานประเพณีอันทรงคุณค่า ภายใต้บรรยากาศแห่งความสนุกสนาน ความสามัคคี และความปลอดภัยสำหรับทุกคน

@@@@@@@@พ.อ.พยอม บุญทร
จ.น่าน