ม.นครพนม ผนึกกำลัง กสศ.–ปัญญากัลป์ ดันหลักสูตรผลิตครูแห่งแรกของไทย ชู “หมอลำ–ภูมิปัญญาอีสาน” พลิกโฉมการศึกษา สู่ห้องเรียนไร้รอยต่อ

นครพนมเดินหน้าสร้างประวัติศาสตร์การศึกษาไทย! มหาวิทยาลัยนครพนม จับมือศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ ภายใต้การสนับสนุนจาก กสศ. ลงนามความร่วมมือทางวิชาการ มุ่งพัฒนาหลักสูตรผลิตครูสำหรับการศึกษาที่ยืดหยุ่น หวังบุกเบิกเป็นหลักสูตรแห่งแรกของประเทศไทย นำศิลปะหมอลำและภูมิปัญญาพื้นบ้านอีสานต่อยอดสู่นวัตกรรมการเรียนรู้ พร้อมเปิดโอกาสทางการศึกษาให้ผู้เรียนทุกกลุ่ม ไฮไลต์ศิลปินแห่งชาติ “แม่ครูอังคนางค์ คุณไชย” ร่วมถ่ายทอดมรดกวัฒนธรรมอีสาน

นครพนม – วันที่ 16 ตุลาคม 2569 ที่ห้องประชุม 143 ชั้น 4 อาคารจตุรวิทย์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม มีการจัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ (MOU) ระหว่างมหาวิทยาลัยนครพนมกับศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ ภายใต้แนวคิด “การสร้างเสริมนวัตกรรมการเรียนรู้จากศิลปะและภูมิปัญญาพื้นบ้าน ด้วยการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นไร้รอยต่อ” โดยได้รับการสนับสนุนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เพื่อร่วมกันพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาและยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่ระบบการเรียนรู้สมัยใหม่

พิธีดังกล่าวได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ธวัชชัย ศุภดิษฐ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เกรียงไกร ผาสุตะ คณบดีคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม ดร.ศุภชัย ไตรไทยธีระ ประธานมูลนิธิปัญญากัลป์ นางสาวปริมประภา สุวรรณพรม ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ และอาจารย์ภัทระ คำพิทักษ์ ที่ปรึกษากรรมการบริหาร กสศ. พร้อมด้วยคณาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิ และเครือข่ายด้านการศึกษาเข้าร่วม

ความร่วมมือครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญในการวางรากฐานพัฒนาหลักสูตรผลิตครูสำหรับการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น ซึ่งมุ่งผลักดันให้เป็นหลักสูตรบุกเบิกแห่งแรกของประเทศไทย โดยให้ความสำคัญกับการนำองค์ความรู้จากศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาชุมชนมาเชื่อมโยงกับกระบวนการเรียนรู้ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาทักษะผ่านประสบการณ์จริงนอกห้องเรียน และลดข้อจำกัดของระบบการศึกษาแบบเดิม

แนวทางดังกล่าวยังสอดคล้องกับเป้าหมายการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา โดยเฉพาะการเปิดพื้นที่การเรียนรู้ที่หลากหลายให้แก่เด็กและเยาวชน ซึ่งอาจมีความสนใจ ความถนัด และข้อจำกัดในการเข้าถึงการศึกษาแตกต่างกัน

บรรยากาศภายในงานเป็นไปอย่างคึกคัก โดยมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมหมอลำจาก แม่ครูอังคนางค์ คุณไชย ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2568 สาขาศิลปะการแสดง (หมอลำ–ลำเพลิน) ร่วมกับ หมอลำผมหอม สกุลไทย ศิลปินผู้เชี่ยวชาญด้านการแสดงหมอลำผญาย่อยหัวดอนตาล สร้างสีสันและสะท้อนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของภาคอีสานได้อย่างโดดเด่น

นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอวิดีทัศน์ “ห้องเรียนหมอลำ เฮียนไปม่วนไป” ซึ่งสะท้อนแนวคิดการใช้ศิลปะพื้นบ้านเป็นเครื่องมือสร้างการเรียนรู้ โดยไม่จำกัดองค์ความรู้อยู่เพียงในตำรา แต่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้สัมผัสประสบการณ์จากครูภูมิปัญญาและศิลปินท้องถิ่นโดยตรง

ทั้งนี้ หมอลำไม่ได้เป็นเพียงศิลปะการแสดงเพื่อความบันเทิงเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ด้านภาษา วรรณกรรม ดนตรี ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของชาวอีสาน ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะการสื่อสาร ความคิดสร้างสรรค์ และกระบวนการเรียนรู้ของเยาวชนได้อย่างหลากหลาย

ขณะเดียวกัน ในช่วงบ่ายมีการประชุมหารือร่วมกับเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษา ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด วิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ ตลอดจนผู้ทรงคุณวุฒิด้านศิลปวัฒนธรรมอีสาน เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาหลักสูตรผลิตครูสำหรับการศึกษาที่ยืดหยุ่น รวมถึงการบูรณาการองค์ความรู้จากชุมชนเข้ากับระบบการผลิตและพัฒนาบุคลากรทางการศึกษา

การขับเคลื่อนดังกล่าวถือเป็นความพยายามสร้างรูปแบบการศึกษาใหม่ ที่เชื่อมโยงสถาบันอุดมศึกษา ศิลปินพื้นบ้าน ครูภูมิปัญญา และเครือข่ายการศึกษาเข้าด้วยกัน โดยมีเป้าหมายร่วมกันในการยกระดับทุนทางวัฒนธรรมให้เป็นนวัตกรรมการเรียนรู้ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

สำหรับจังหวัดนครพนม ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการผลักดันจังหวัดให้มีบทบาทด้านนวัตกรรมการศึกษาและการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมอีสาน โดยเฉพาะการนำภูมิปัญญาหมอลำมาต่อยอดสู่การพัฒนาหลักสูตรผลิตครู ซึ่งอาจกลายเป็นต้นแบบของการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นสำหรับพื้นที่อื่นในอนาคต

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาหลักสูตรดังกล่าวยังต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านการออกแบบหลักสูตร การพัฒนาบุคลากร และการกำหนดแนวทางจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับผู้เรียน เพื่อให้เกิดผลเป็นรูปธรรมและสามารถขยายผลได้อย่างยั่งยืน

ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยนครพนม ศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ และ กสศ. จึงไม่เพียงเป็นการลงนามทางวิชาการ แต่ยังสะท้อนทิศทางการศึกษาไทยที่ให้ความสำคัญกับความหลากหลายของผู้เรียน พร้อมยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างอนาคตทางการศึกษา

จากเสียงแคนและท่วงทำนองหมอลำ สู่ห้องเรียนแห่งอนาคต นี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเปลี่ยนแปลงการศึกษาไทย ที่เปิดโอกาสให้ภูมิปัญญาของชุมชนก้าวขึ้นมาเป็นพลังขับเคลื่อนการเรียนรู้ของคนรุ่นใหม่

ข่าว/ภาพ​ : หนึ่ง​ ประทีป​ นครพนมทันข่าว
16 ตุลาคม 2569